Zbiorniki na szambo

Dla wielu właścicieli działek budowlanych w Polsce, które nie mają dostępu do miejskiej albo gminnej kanalizacji, jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem w zakresie odprowadzania ścieków są szczelne zbiorniki na szambo. Co właściwie kryje się pod tą nazwą? Chodzi o zbiornik bezodpływowy, czyli szczelne, zakopane w ziemi urządzenie, które gromadzi ścieki w miejscach pozbawionych możliwości podpięcia do sieci kanalizacyjnej. Poniżej wyjaśniam najważniejsze zagadnienia związane z ich budową, przepisami oraz zasadami eksploatacyjnymi – wszystko zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem.

Kiedy można wybudować szambo? Weryfikacja warunków

Zanim podejmiesz decyzję o zakupie zbiornika, pierwszym krokiem musi być sprawdzenie warunków lokalnych. Prawo jasno mówi: szambo można postawić tylko tam, gdzie nie ma technicznej możliwości przyłączenia się do kanalizacji. Jeżeli planowana sieć już istnieje, albo właśnie powstaje – właściciel działki ma obowiązek się do niej podłączyć. Trzeba też rzucić okiem do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i upewnić się, czy teren nie leży na obszarze o podwyższonym ryzyku powodzi, gdzie montaż takich zbiorników jest zakazany.

Wymagane odległości szamba od granic i budynków

Lokalizacja szamba na działce nie może być przypadkowa. Obowiązują tu konkretne, ustawowe odległości, które muszą być dotrzymane – wynikają one z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.. Poniżej zestawiam najważniejsze dane:

• Odległość od okien i drzwi budynku mieszkalnego: minimum 5 m (dotyczy zbiorników do 10 m³),
• Odległość od granicy działki: minimum 2 m, przy czym dopuszczalne jest zbliżenie pod warunkiem, że po sąsiedzku znajdują się podobne urządzenia,
• Odległość od studni: co najmniej 15 m – to wymóg sanitarny absolutnie niepodlegający negocjacjom,
• Odległość od rurociągów z wodą lub gazem: minimum 1,5 m,
• Odległość od instalacji elektrycznych: minimum 0,8 m.

Procedura budowy szamba krok po kroku

Jeśli miejsce montażu spełnia wymagania – można przejść do formalności. Dla typowych rozwiązań przy domach jednorodzinnych cała procedura jest dość uproszczona.

Zgłoszenie robót budowlanych (dla zbiorników do 10 m³)

Jeżeli planujesz zainstalować zbiornik o pojemności do 10 m³, nie potrzebujesz pozwolenia na budowę. Wystarczy, że złożysz formularz PB-2, czyli zgłoszenie robót budowlanych w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta. Do zgłoszenia trzeba dołączyć mapę sytuacyjną z zaznaczoną lokalizacją zbiornika oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością.

Oczekiwanie na decyzję urzędu

Po przyjęciu dokumentów urząd ma 21 dni na ewentualne wniesienie sprzeciwu. Brak odpowiedzi w tym czasie oznacza tzw. milczącą zgodę – wtedy można spokojnie przystępować do prac budowlanych.

Obowiązki po zakończeniu budowy – zgłoszenie do ewidencji

Zamontowanie zbiornika to dopiero połowa drogi. Po zakończeniu robót trzeba jeszcze zgłosić szambo do ewidencji gminnej. Robi się to w urzędzie gminy lub miasta, składając formularz z danymi technicznymi zbiornika i adresem nieruchomości. Można to załatwić osobiście, listownie albo online – np. poprzez ePUAP.

Eksploatacja szamba i obowiązki właściciela nieruchomości

Posiadanie szamba wiąże się z konkretnymi obowiązkami. Reguluje je Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 1996 r. – a za zaniedbania można słono zapłacić przy pierwszej gminnej kontroli.

Umowa na wywóz i dokumentacja

Nie wolno opróżniać szamba samodzielnie. Każdy właściciel musi zawrzeć umowę z firmą asenizacyjną, która ma zezwolenie na taką działalność w danej gminie. Sam dokument to za mało – podczas kontroli trzeba również przedstawić rachunki lub faktury za realizowane wywozy. Gmina może sprawdzać to minimum raz na dwa lata.

Częstotliwość opróżniania zbiornika

Zbiornik należy opróżniać tak często, aby nie dopuścić do jego przepełnienia, co mogłoby prowadzić do skażenia gruntu. Częstotliwość wywozu zależy od pojemności zbiornika i ilości zużywanej wody, ale nie może być niższa niż określają to lokalne przepisy – np. raz na 3 miesiące.

Liczby dotyczące zbiorników na szambo w Polsce

Średnia ilość ścieków na osobę

• typowe zużycie wody: 2,5–3,0 m³ miesięcznie na osobę,
• średnio 90% tej wody wraca jako ścieki, czyli 100–150 l dziennie,
• dla 4-osobowej rodziny daje to łącznie 10–12 m³ ścieków w miesiącu.

Typowe pojemności zbiorników

• Jednokomorowe zbiorniki betonowe: od 4 do 12 m³,
• Dwukomorowe: najczęściej 7–14 m³,
• Rekomendowana pojemność dla 4 osób: 10–12 m³ – to zapewnia komfort użytkowania i rzadsze wywozy,
• Zapas bezpieczeństwa: szambo powinno zawierać co najmniej 2 tygodnie rezerwy ścieków, dla 4 osób to ok. 4–8 m³.

Częstotliwość opróżniania a pojemność

Progi prawne – ważne liczby

• Zbiorniki do 10 m³: wystarczy zgłoszenie budowy,
• Zbiorniki powyżej 10 m³: wymagają pozwolenia na budowę,
• Powyżej 50 m³: konieczna ekspertyza inspektora sanitarnego,
• Minimalna odległość od studni: 15 m,
• Minimalna odległość od rurociągow z wodą: 1,5 m.

Materiały i wytrzymałość

• Betonowe szamba: trwałe, szczelne i najczęściej wybierane,
• Plastikowe (HDPE): szczelne, lekkie, formowane rotacyjnie z jednego odlewu.

Zbiorniki na szambo Kingspan od ZINERON

Inwestując w zbiornik na szambo, warto pamiętać o kilku kluczowych rzeczach: sprawdzić lokalne warunki zabudowy, dotrzymać wymaganych odległości (np. minimum 15 metrów od studni), poprawnie wypełnić zgłoszenie PB-2 i pilnować regularnego wywozu nieczystości. Tylko wtedy eksploatacja przebiegnie spokojnie – bez zagrożeń dla środowiska czy nieprzyjemnych rozmów z inspektorem budowlanym.